Jedan od najvećih strahova budućih roditelja jeste mogućnost da beba ima razvojnu anomaliju.
Zadatak savremene prenatalne dijagnostike jeste da se svaka promena u razvoju ploda otkrije što ranije, kako bi se trudnoća pravilno pratila, a kada je moguće i lečila. Cilj svakog praćenja trudnoće jeste rođenje zdravog deteta.
Šta su anomalije ploda?
Anomalija ploda predstavlja promenu u građi ili obliku jednog organa, dela organa ili nekog dela tela bebe.
Neke anomalije su veoma blage i ne zahtevaju posebno lečenje nakon rođenja, dok druge mogu biti ozbiljne i zahtevati lečenje odmah po rođenju ili čak još tokom trudnoće.
Zbog toga je pravovremena dijagnostika od izuzetnog značaja.
Koliko su anomalije ploda česte?
Razvojne anomalije nisu retkost.
Statistički gledano, javljaju se kod približno 3 do 5% živorođene dece, što znači da od 100 rođenih beba tri do pet ima neku razvojnu anomaliju.
Nažalost, urođene anomalije predstavljaju jedan od najčešćih uzroka smrtnosti u prvoj godini života, zbog čega je rano otkrivanje od izuzetne važnosti.
Zašto nastaju anomalije ploda?
Najveći broj anomalija nastaje iz razloga koje savremena medicina još uvek ne može u potpunosti da objasni.
Procenjuje se da 65 do 75% razvojnih anomalija nastaje usled kombinovanog dejstva različitih faktora, od kojih su neki poznati, a mnogi još uvek nisu.
O uzrocima razvoja anomalija detaljnije možete pročitati na stranici šta može da dovede do anomalija ploda.
Koje anomalije se najčešće otkrivaju tokom trudnoće?
Tokom trudnoće moguće je dijagnostikovati veliki broj razvojnih anomalija, među kojima su:
- defekti neuralne cevi,
- urođene srčane mane,
- rascep usne i nepca,
- hidrocefalus,
- anomalije dijafragme,
- anomalije urinarnog sistema,
- anomalije digestivnog sistema,
- defekti prednjeg trbušnog zida.
Mnoge od ovih promena mogu se otkriti mnogo pre rođenja, što omogućava pravilno planiranje daljeg praćenja trudnoće.
Kako se otkrivaju anomalije ploda?
Najvažnija metoda za otkrivanje razvojnih anomalija jeste ultrazvučni pregled.
Prvi detaljan pregled bebe obavlja se tokom genetskog sonograma prvog trimestra, kada se procenjuje rizik za hromozomske poremećaje i analiziraju prvi znaci pravilnog razvoja ploda.
Najdetaljnija analiza anatomije bebe obavlja se tokom ekspertskog ultrazvučnog pregleda, kada se sistematski pregledaju svi organi i delovi tela.
Posebno važan deo pregleda predstavlja fetalna ehokardiografija, kojom se detaljno procenjuje građa i funkcija srca ploda.
Zašto je rano otkrivanje anomalija toliko važno?
Rano postavljena dijagnoza omogućava lekarima da planiraju dalje praćenje trudnoće i, kada postoji mogućnost, započnu odgovarajuće lečenje ili pripremu za lečenje odmah nakon rođenja.
Pravovremena dijagnostika omogućava i roditeljima da dobiju sve potrebne informacije, razumeju stanje svoje bebe i donesu informisane odluke zajedno sa svojim lekarom.
Zaključak
Anomalije ploda predstavljaju relativno čestu pojavu, ali zahvaljujući savremenoj prenatalnoj dijagnostici danas je moguće otkriti veliki broj razvojnih poremećaja još tokom trudnoće.
Zbog toga su redovne kontrole, genetski sonogram prvog trimestra, ekspertski ultrazvučni pregled i fetalna ehokardiografija najvažniji pregledi za rano otkrivanje anomalija i pravilno praćenje razvoja bebe.
Najčešća pitanja
Šta je anomalija ploda?
Anomalija ploda predstavlja promenu u građi ili obliku organa, dela organa ili dela tela bebe.
Koliko su anomalije ploda česte?
Javljaju se kod približno 3 do 5% živorođene dece.
Da li se sve anomalije mogu otkriti tokom trudnoće?
Ne mogu sve, ali se veliki broj razvojnih anomalija može otkriti detaljnim ultrazvučnim pregledima tokom trudnoće.
Koji pregled je najvažniji za otkrivanje anomalija ploda?
Najvažniji pregledi su genetski sonogram prvog trimestra, ekspertski ultrazvučni pregled i fetalna ehokardiografija.
Autor
Dr sci. med. Vojislav Živanić
Specijalista ginekologije i akušerstva
Opšta bolnica Analife
Pitajte doktora